Kısa cevap
JSON (JavaScript Object Notation) dosyaları veriyi metin olarak saklar: süslü parantez içinde anahtar ve değerler, köşeli parantez içinde listeler. İkili ya da kapalı bir biçim değildir; içinde ne olduğunu görmek için özel bir programa gerek yoktur. Dosyaya sağ tıkla, Birlikte aç'ı seç ve bir metin düzenleyici ya da tarayıcı seç.
Asıl sorun okunabilirlik. Uygulamaların ve API'lerin verdiği dosyalar genelde tek uzun satırdır; programlar için sorun değil, insan için okunmaz. Dosyayı aşağıdaki görüntüleyiciye bırak (ya da Dosya aç'a bas): her liste ve nesnede öğe sayısıyla birlikte açılıp kapanan bir ağaç olarak görünür. Girintili metin istersen Araç'ı Biçimlendir yap.
Burada dene: JSON görüntüleyici
Aracın tam sayfasını açJSON dosyaları nereden gelir?
Bir .json dosyasıyla genelde şu durumlarda karşılaşırsın: bir site ya da uygulamadan alınan veri dışa aktarımı (Google Takeout, Instagram ve Facebook veri indirme, banka ve spor uygulamaları), bir API'den kaydedilmiş yanıt, bir program ya da oyunun ayar dosyası, bir e-ticaret sitesinin ürün beslemesi veya bir tarayıcı eklentisinin yedeği.
Bu önemli, çünkü amaç değişir. Ayar dosyasında bir değeri değiştirip yapıyı bozmadan kaydetmek istersin. Dışa aktarımda binlerce satır içinden tek bir alanı bulmak ya da veriyi tabloya çevirmek istersin. Aşağıdaki yöntemler üçünü de kapsar: okumak, düzenlemek ve dönüştürmek.
JSON açma yöntemleri karşılaştırması
| Yöntem | En uygun olduğu iş | Veriyi biçimler mi? | Not |
|---|---|---|---|
| Bu sayfadaki JSON görüntüleyici | Okuma, arama, dönüştürme | Evet, ağaç ve girintili metin | Tarayıcıda çalışır, telefonda da |
| Not Defteri (Windows), TextEdit (Mac) | Hızlı bakış, küçük düzeltme | Hayır | Tek satırlık dosyalar zor okunur |
| Firefox | Okuma | Evet, yerleşik görüntüleyici | Ham veri, düzenli görünüm ve filtre kutusu |
| Chrome, Edge | Okuma | Kısmen | Metni gösterir; yeni sürümlerde düzenli görünüm seçeneği var |
| VS Code ya da başka kod düzenleyici | Düzenleme | Evet, Belgeyi Biçimlendir | Yazarken sözdizimi hatalarını işaretler |
| Excel (Veri Al, JSON'dan) | Kayıt listeleri | Satırlara çevirir | Power Query kullanır, daha çok Windows'ta |
Cihaza göre adım adım
- Windows: dosyaya sağ tıkla, Birlikte aç > Not Defteri'ni seç. Varsayılan yapmak için Başka bir uygulama seç'e girip .json dosyalarını açmak için her zaman bu uygulamayı kullan kutusunu işaretle. Düzenli görünüm için dosyayı bir Firefox penceresine ya da bu sayfadaki görüntüleyiciye sürükle.
- Mac: dosyaya sağ tıkla (ya da Control ile tıkla), Birlikte Aç > TextEdit'i seç. Finder'da dosya seçiliyken Boşluk tuşuna basmak, hiçbir uygulama açmadan metnin hızlı önizlemesini gösterir.
- iPhone ve iPad: Dosyalar uygulamasında dosyaya dokununca metin olarak önizlenir. Ağaç olarak gezmek için bu sayfayı Safari'de aç, Dosya aç'a dokun ve dosyayı Dosyalar'dan seç.
- Android: çoğu dosya yöneticisi .json dosyasını bir metin görüntüleyici ya da tarayıcıyla açmayı önerir. Açılıp kapanan düzenli görünüm için bu sayfayı Chrome'da aç ve Dosya aç'ı kullan.
- Komut satırı: python -m json.tool dosya.json biçimlenmiş bir kopya yazdırır; jq kuruluysa jq . dosya.json aynısını renkli yapar.
Büyük bir JSON dosyasını rahat okumak
Büyük dışa aktarımlar on binlerce satır olabilir. Görüntüleyicide ilk iki seviyenin altındaki her şey kapalı başlar; önce genel yapıyı görürsün: beş anahtarlı bir nesne, 2.481 öğeli bir dizi. Sadece ihtiyacın olan dalı açarsın. Girişin üstündeki Tümünü aç ve Tümünü kapat bütün belgeyi açar ya da kapatır; çok büyük belgeler, sayfa akıcı kalsın diye güvenli bir sınıra kadar açılır.
Bir düğümün üzerine gelince yolunu görürsün, örneğin $.orders[3].customer.name. Aynı alanı okuyan bir kod ya da formül yazarken tam olarak bu yol lazım olur, parantezleri elle saymaktan kurtarır.
Birkaç megabaytlık dosyalar sorunsuz açılır. Daha büyüklerinde sınırı araç değil cihazının belleği belirler; kaydırma akıcı kalsın diye çok büyük sonuçlarda renklendirme kapanır.
JSON dosyasını bozmadan düzenlemek
JSON katıdır; tek bir yanlış karakter, dosyayı kullanan program için bütün dosyayı okunmaz hale getirir. Bir ayar dosyasını düzenleyeceksen önce kopyasını al, kaydetmeden önce sonucu kontrol et.
- Anahtarlar ve metin değerleri çift tırnak ister. Tek tırnak geçersizdir.
- Bir nesne ya da dizideki son öğeden sonra virgül olmaz.
- Yorum yazılmaz. // ile başlayan satırlar ya da /* ile */ arasındaki bloklar standart JSON'da geçersizdir.
- true, false ve null küçük harfle ve tırnaksız yazılır.
- Dosyayı UTF-8 düz metin olarak kaydet. Word gibi kelime işlemciler biçim ekler, kullanılmamalı.
Dosya açılmıyor ya da bozuk görünüyorsa
Görüntüleyici Bu geçerli bir JSON değil diyorsa hata kutusu sorunun başladığı satırı ve sütunu, çevresindeki satırlarla birlikte gösterir. Nedenler genelde yukarıdaki listedekilerdir: eksik ya da fazla virgül, tek tırnak ya da yorum satırı. Düzelttikten sonra Araç'ı Doğrula yapıp dosyayı kontrol et; geçerli dosya için 120 anahtar, 15 nesne, 3 dizi, 4 seviye derinlik gibi bir özet çıkar.
Adı .json olan bazı dosyalar aslında JSON Lines'tır (her satırda ayrı, tam bir JSON nesnesi; genelde .jsonl ya da .ndjson). Bunlar tek bir geçerli belge değildir; satır satır aç ya da satırları köşeli parantez içine alıp aralarına virgül koy.
é yerine é ya da ş yerine Å gibi bozuk harfler, dosyanın yanlış kodlamayla açıldığını gösterir. JSON'un UTF-8 olması gerekir; UTF-8 seçebildiğin bir düzenleyicide aç ya da dosyayı UTF-8 olarak okuyan görüntüleyiciyi kullan.
JSON'u tabloya çevirmek
Dosya bir kayıt listesiyse (siparişler, kişiler, ürünler) tablo, ağaçtan daha kullanışlıdır. Araç'ı JSON > CSV yap: her öğe bir satır, her anahtar bir sütun olur; adres gibi iç içe nesneler address.city gibi sütunlara açılır. Önizlemede ilk 100 satır görünür, indirilen CSV Excel'de Türkçe karakterler bozulmadan açılır.
Excel de Veri > Veri Al > Dosyadan > JSON'dan yoluyla JSON'u doğrudan alabilir; bu Power Query düzenleyicisini açar. Güçlüdür ama iç içe kayıtları açmak birkaç tıklama ister ve daha çok Windows sürümlerinde vardır.