Temel formül
Bahşiş = hesap × yüzde / 100. Toplam = hesap + bahşiş. Kişi başı tutar = toplam / kişi sayısı. 87,35 tutarındaki bir hesapta %18 bahşiş verilip dört kişiye bölünürse: bahşiş 87,35 × 0,18 = 15,72, toplam 103,07 olur ve herkes 25,77 öder; toplamın tam tutması için bir kişi bir kuruş az öder.
Kısa yol olarak hesabı 1 artı ondalık yüzdeyle çarpabilirsin: %15 için 1,15, %20 için 1,2. 80 × 1,15 = 92 toplamı tek adımda verir. Hesaplayıcı %10, %15, %18, %20 ve %25 için bahşişi ve toplamı yan yana gösterir; karar vermeden önce karşılaştırabilirsin.
| Hesap | %10 | %15 | %18 | %20 | %25 |
|---|---|---|---|---|---|
| 20 | 2 | 3 | 3,60 | 4 | 5 |
| 50 | 5 | 7,50 | 9 | 10 | 12,50 |
| 80 | 8 | 12 | 14,40 | 16 | 20 |
| 120 | 12 | 18 | 21,60 | 24 | 30 |
| 250 | 25 | 37,50 | 45 | 50 | 62,50 |
Burada dene: Bahşiş hesaplama
Aracın tam sayfasını açBahşişi akılda hesaplamak
En kolayı %10'dur: virgülü bir basamak sola kaydırırsın. 64,50'nin %10'u 6,45'tir. Diğer bütün oranları bundan türetebilirsin:
- %5: %10'un yarısı. 64,50 için yaklaşık 3,23.
- %15: %10 artı onun yarısı. 6,45 + 3,23 = 9,68.
- %20: %10'un iki katı. 6,45 × 2 = 12,90.
- %25: hesabın dörtte biri. 64,50 / 4 = 16,13.
- %18: %20 eksi %2 (%10'un beşte biri). 12,90 - 1,29 = 11,61.
Bahşiş alışkanlıkları ülkeden ülkeye değişir
Ne kadar bahşiş verileceği, hatta verilip verilmeyeceği büyük ölçüde nerede olduğuna bağlıdır. ABD ve Kanada'da restoranlarda %15 ile %20 bahşiş yaygındır ve servis çalışanları çoğu zaman buna güvenir. Birçok Avrupa ülkesinde servis ücreti fiyata ya da hesaba zaten dahildir; insanlar hesabı yukarı yuvarlar ya da iyi bir servis için %5 ile %10 civarı bırakır. Japonya'da bahşiş genellikle beklenmez, hatta kafa karışıklığına yol açabilir.
Bahşiş eklemeden önce hesabı oku. Servis ücreti, service charge, servizio, service compris ya da gratuity gibi bir satır bahşişin zaten dahil olduğunu gösterir; üstüne bir yüzde daha eklersen bahşişi iki kez ödemiş olursun. Pek çok kişi bahşişi vergi öncesi tutar üzerinden verir; bunu hesaplayıcıyla yapmak için vergi öncesi tutarı gir ve vergiyi sonra toplama ekle. Bu alışkanlıklar zamanla değişir; seyahate çıkarken güncel bir yerel kaynağa bak.
Kuruş kaybetmeden eşit bölmek
Toplam her zaman tam bölünmez. 100'ü üç kişiye bölünce 33,333... çıkar ve bu tutar ödenemez. Herkes 33,33 öderse bir kuruş eksik kalır; herkes 33,34 öderse iki kuruş fazla olur. Adil yol, artan kuruşları bazı kişilere vermektir: biri 33,34, ikisi 33,33 öder ve toplam tam 100 eder.
Hesaplayıcı böyle çalışır. Kuruş hassasiyetinde hesaplar, artan kuruşları dağıtır ve kaç kişinin biraz daha yüksek tutarı ödeyeceğini söyler; böylece paylar her zaman toplamı tutar. Tutarlarda para birimi simgesi yoktur, bu yüzden her para birimiyle kullanılabilir.
Kişi sayısını artırıp azaltmak için kutunun yanındaki düğmeleri kullanabilirsin; sonuç her değişiklikte hemen güncellenir. Masaya sonradan biri katıldığında ya da biri erken ayrıldığında hesabı baştan yazmana gerek kalmaz, sadece kişi sayısını değiştirirsin. Artan kuruşların kime düştüğü sonuçta açıkça yazar, böylece kimin biraz fazla ödeyeceğini masada tartışmadan halledersin.
Tam tutarlara yukarı yuvarlamak
Nakit öderken ya da telefondan para gönderirken yuvarlak tutarlar daha kolaydır. Yuvarlamanın iki yolu var. Toplamı yukarı yuvarla seçeneğinde 103,07 önce 104 olur, sonra bölünür. Kişi başını yukarı yuvarla seçeneğinde her pay bir sonraki tam sayıya yuvarlanır: 25,77'lik dört pay dört kez 26 olur, bu örnekte yine 104 eder. Kişi sayısı arttıkça her payı yuvarlamak genellikle toplamı yuvarlamaktan biraz daha fazla ekler.
İki durumda da fazla para bahşişe gider. Hesaplayıcı yuvarlamadan sonraki gerçek bahşiş yüzdesini gösterir, örneğin %18 yerine %19,06; böylece tam olarak ne kadar bıraktığını bilirsin.
Paylara göre farklı tutarlar
Herkes aynı şeyi sipariş etmediyse eşit bölmek adil gelmez. Paylar, her yemeği tek tek yazmadan bunu çözer: her kişiye bir ağırlık verirsin. Çoğu kişi 1 pay alır, birlikte ödeyen bir çift 2, bir çocuk ya da sadece bir içecek içen biri 0,5 alır. Bahşişli toplam paylarla orantılı olarak bölünür.
Örnek: 100 tutarında bir hesap, %10 bahşiş ve 1, 1 ve 2 pay. Toplam 110, payların toplamı 4'tür; bir pay 27,50 eder. İlk iki kişi 27,50'şer, üçüncü kişi 55 öder. Her kişi tutarının ne kadarının bahşiş olduğunu da görür: 2,50, 2,50 ve 5. Paylar bahşişsiz masraflarda da aynı şekilde işe yarar; tatil evi, yakıt ya da ortak bir hediye gibi. Bunun için bahşişi 0 yap.
Paylara göre bölerken kişi ekleyip çıkarabilir ve her satırdaki payı ayrı ayrı değiştirebilirsin. Ondalıklı paylar da çalışır: 1,5 pay, bir tabak fazla yiyen ya da masadaki ortak şişeye daha çok katılan biri için uygun olabilir. Yuvarlama seçildiyse Her payı yukarı yuvarla seçeneği her kişinin tutarını ayrı ayrı tam sayıya çıkarır ve aradaki fark yine bahşişe eklenir.