Kısaca lorem ipsum
Bilinen metin Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua diye başlar. Latinceye benzer, kelimelerinin çoğu da Latincedir, ama bu haliyle bir anlam taşımaz. Amaç da budur: göz gerçekçi biçim ve uzunlukta bir yazı görür ama okumaya dalmaz.
Bu tür metinlere dolgu metni, örnek metin, yer tutucu metin ya da İngilizce adıyla dummy text denir. Site ve uygulama taslaklarında, baskı işlerinde, sunum şablonlarında, tema demolarında, kısacası tasarımın içerikten önce hazır olduğu her yerde kullanılır.
Burada dene: Lorem ipsum oluşturucu
Aracın tam sayfasını açNereden geliyor
Metin, Cicero'nun MÖ 45'te yazdığı De finibus bonorum et malorum (İyinin ve Kötünün Sınırları Üzerine) adlı felsefe eserinden gelir. Kaynak parça birinci kitabın 32 ve 33. bölümlerindedir ve Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet sözlerini içerir; kabaca: acıyı, acı olduğu için seven kimse yoktur.
Bilinen sürüm bu parçanın kesilip karıştırılmış halidir. Lorem kelimesi dolorem kelimesinin sonudur; satır ya da sayfa sonunda bölünmüştür. Zamanla birçok kelime atılmış, yer değiştirmiş ya da bozulmuştur. Cicero ile bağlantıyı 1980'lerde Virginia'daki Hampden-Sydney College'dan Latince uzmanı Richard McClintock ortaya çıkarmıştır.
Matbaacıların lorem ipsum'u 1500'lerden beri kullandığı sıkça yazılır, ama bu iddia belgelerle pek desteklenmez. Belgelenen kısım şu: 1960'larda Letraset'in sayfa düzeninde kullanılan aktarma harf yapraklarıyla, 1980'lerde de Aldus PageMaker gibi masaüstü yayıncılık programlarının şablonlarıyla yaygınlaştı.
Tasarımcılar neden dolgu metni kullanır
- Gerçek metnin nasıl akacağını gösterir: satır uzunluğu, paragraf biçimi, başlık ile gövde metninin uyumu.
- İncelemeyi tasarıma odaklar. Taslakta gerçek cümleler olunca insanlar tasarımı değil cümleleri düzeltmeye başlar.
- Hemen hazırdır. Metin yazarı, çevirmen ya da müşteri içeriği vermeden sayfalar kurulabilir.
- Tarafsızdır. Sitenin dilinde olmadığı sürece kimse onu son metin sanmaz.
Ne kadar dolgu metni oluşturmalı
Bitmiş sayfada ne kadar metin olacaksa yaklaşık o kadar kullan. Gerçek ürün açıklaması sekiz satırken iki satırlık dolgu metniyle denenen bir tasarım, içerik geldiği anda bozulur. İçerik sorumlusundan hedef uzunlukları iste ya da şu genel değerleri kullan:
- Yukarıdaki araç tek seferde 200 paragraf ya da cümleye, 5000 kelimeye kadar metin üretir ve altında kelime ile karakter sayısını gösterir.
- İki ucu da dene: bir alanın alabileceği en kısa ve en uzun metin, örneğin tek kelimelik ve 70 karakterlik bir ürün adı.
| Öğe | Genel uzunluk | Araçtaki ayar |
|---|---|---|
| Başlık | 4-10 kelime | Kelime: 6 |
| Kart ya da özet metni | 15-30 kelime | Cümle: 2 |
| Ürün açıklaması | 50-150 kelime | Paragraf: 1 ya da 2 |
| Kısa blog yazısı | 300-600 kelime | Paragraf: 5-8 |
| Uzun makale | 1000-2000 kelime | Kelime: 1500 |
| E-posta metni | 50-200 kelime | Paragraf: 2 ya da 3 |
Dolgu metni almanın diğer hızlı yolları
Microsoft Word'de hazır bir kısayol var: boş bir paragrafın başına =lorem() yazıp Enter'a basınca lorem ipsum paragrafları eklenir. =lorem(3,5) beşer cümlelik üç paragraf verir; =rand() ise Latince yerine Word'ün kendi örnek metnini ekler.
Figma gibi tasarım araçlarında ve birçok kod düzenleyicide eklenti ya da kısa kodlarla lorem ipsum eklenebilir. HTML şablonları için yukarıdaki araçta HTML etiketleri seçeneğini aç; her paragraf p etiketiyle sarılır ve doğrudan sayfaya yapıştırılabilir. Kelime ve karakter sayısı sonucun altında görünür, böylece bir alanın sınırını aşıp aşmadığını hemen anlarsın.
Türkçe ve diğer dillerde dolgu metni
Latince dolgu metni iyi bir başlangıçtır ama gerçek dillerin getirdiği sorunları gizler. Türkçede ğ, ş, ı, İ, ç, ö, ü harfleri var; seçtiğin yazı karakterinde bu harflerin bulunması ve satır aralığına sığması gerekir. Türkçe kelimeler ekler yüzünden uzayabilir (değerlendirilemeyecek gibi), Almanca kelimeler daha da uzundur ve dar düğmelerden, sütunlardan taşar.
Bu yüzden araçtaki Dil listesinde klasik Latincenin yanında Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Almanca, Fransızca, Portekizce ve İtalyanca dolgu metni de var. Bu seçenekler her dilin günlük kelimeleriyle yazılır; tasarımın gerçekçi kelime uzunlukları ve harflerle denenir. Sağdan sola yazılan diller ya da Asya dilleri için gerçek örnek metinle dene, satır bölme ve yazı tipi davranışı farklıdır.
Konulu kelimelerle eğlenceli metin üreten oluşturucular şirket içi demolarda hoş olabilir, ama insanları metni okumaya yönelttiği için müşteri sunumlarında amacı bozar.
Lorem ipsum'un yayına çıkma riski
Canlı siteye kadar ulaşan dolgu metni özensiz görünür ve sanıldığından sık olur: lorem ipsum dolor sit amet diye arama yapınca yayındaki pek çok sayfa çıkar. Yayındaki bir sayfada bu metin arama motorları için anlamsız içeriktir, ekran okuyucular onu sesli okur, çeviri aracı kullanan ziyaretçiyi de şaşırtır.
Yayından önce basit bir kontrol yeterli: sitede, içerik yönetim panelinde ve kodda lorem ve ipsum kelimelerini ara; şablonlara, boş liste mesajlarına ve hata sayfalarına bak; kolay unutulan meta açıklamalarını ve görsel alt metinlerini de kontrol et.
Dolgu metniyle daha iyi çalışmak
- Gerçek içeriği olabildiğince erken kullan. Kaba bir taslak bile dolgu metninin gizlediği yerleşim sorunlarını gösterir.
- Site Türkçeyse Türkçe dolgu metni kullan; kelime uzunlukları ve harfler gerçekçi olur.
- Sadece metin olduğunu değil, beklenen uzunluğunu da taklit et.
- Müşteriye giden belgelerde dolgu metinlerini açıkça işaretle; kimse gerçek metni olmayan bir sayfayı onaylamasın.
- Yayın kontrol listene lorem ipsum aramasını ekle.